PANAMA – KOSTARYKA (+wyspy SAN BLAS)

  • 1 DZIEŃ
    Zbiórka na Lotnisku Chopina w Warszawie, w terminalu A (nowy), w hali odlotów, przy stanowisku odpraw LogosTour. Wylot do Panamy. Przylot do stolicy kraju. Transfer do hotelu w Panama City. 

     

    2 DZIEŃ        PANAMA CITY (Panama)
    Zwiedzanie Kanału Panamskiego. Oglądanie systemu śluz Miraflores i zwiedzanie muzeum przedstawiającego historię budowy oraz wyjaśniającego mechanizmy działania tego cudu techniki. Następnie przejazd przez dzielnicę Amador na wysepki połączone groblą usypaną z materiału wydobytego w trakcie budowy kanału. Z wysepek rozciąga się imponująca panorama drapaczy chmur w centrum Panama City. Przejazd do starej dzielnicy Casco Viejo. Spacer po uliczkach, przy których stoją zabytkowe domy z XVIII i XIX wieku. Nocleg w Panama City.

    3 DZIEŃ         PANAMA CITY (Panama) – WYSPY SAN BLAS
    Przelot samolotem (ok. 30 min) na wyspy San Blas, szczycące się plażami należącymi do najpiękniejszych na świecie! Archipelag składa się z ok. 370 wysepek rozrzuconych po Morzu Karaibskim. A Indianie Kuna, lokalni mieszkańcy, twierdzą, że jest ich 365, tyle, ile dni w roku. Jest to ciągle jeszcze mało uczęszczany turystycznie zakątek świata, urzekający wspaniałą przyrodą, turkusową, krystalicznie czystą wodą, białymi piaszczystymi plażami, gościnnością Indian Kuna, zachowujących pieczołowicie swoje zwyczaje i tradycje. Ich barwne stroje przyciągają wzrok i obiektywy aparatów. Nocleg w bungalowach na wyspie.

     

    4 DZIEŃ        SAN BLAS
    Dzień przeznaczony na odpoczynek na rajskich plażach San Blas. Możliwość kąpieli, snorkelingu. Będzie również okazja do spotkań z lokalnymi mieszkańcami. Indianie z plemienia Kuna zachowują odrębność od Panamy, mają swój rząd i czynią wszystko, aby ich ziemie utrzymały pierwotny, naturalny urok nieskażony ekspansją kompleksów turystycznych.

     

    5 DZIEŃ         SAN BLAS – PANAMA CITY – SAN JOSE
    Powrót do cywilizacji i przelot do Panama City, a stamtąd do Kostaryki. Przylot do stolicy kraju – San Jose. Transfer do hotelu.

     

    6 DZIEŃ         SAN JOSE (Kostaryka)
    Wyprawa do czynnego wulkanu Poas (2708 m n.p.m.). Wjazd na szczyt, przejście do krawędzi krateru. Po drodze oglądanie wiosek oraz największego skarbu tego małego kraju – bujnej, kolorowej przyrody. Postój na plantacji kawy – zapoznanie się z procesem uprawy i ze specyfiką kostarykańskiej kawy. Powrót do San Jose. Zwiedzanie centrum stolicy – Plac Centralny, katedra, Muzeum Złota, Teatr Narodowy (z zewnątrz). Nocleg w San Jose.

     

    7 DZIEŃ         SAN JOSE – P.N. TORTUGUERO
    Wyjazd do Parku Narodowego Tortuguero położonego nad Morzem Karaibskim. Po drodze postój na plantacji bananów, a następnie rejs łodzią w rejon nadmorskich lasów deszczowych w Tortugero. Po zakwaterowaniu w jednym z miejscowych eco-lodge, popołudniowe zwiedzanie niewielkiego miasteczka Tortuguero, położonego nad samym brzegiem morza. Nocleg w lodge na terenie parku.

     

    8 DZIEŃ         P.N. TORTUGUERO
    Dzień przeznaczony na odkrywanie bogactwa kostarykańskiej przyrody chronionej w wyjątkowym Parku Narodowym Tortuguero. Przed południem piesza wędrówka przez okoliczne, podmokłe lasy w poszukiwaniu licznych gatunków egzotycznych ptaków, ssaków, gadów i owadów. W parku żyją m.in. małpy, leniwce, papugi, tukany, aligatory. Od wieków tereny parku są zamieszkane przez rzadkie gatunki żółwi; w okresach lęgowych miejscowe plaże stają się sceną wylęgu kolejnych pokoleń żółwi morskich. Po południu – wodne safari łodzią przez labirynt rzeczek i naturalnych kanałów wodnych. Nocleg w lodge na terenie parku.

     

    9 DZIEŃ         PUERTO VIEJO DE SARAPIQUI
    Powrót z Parku Narodowego Tortuguero łodziami, a następnie autokarem. Przejazd w okolice wulkanu Arenal, do Puerto Viejo de Sarapiquí. Po drodze zwiedzanie plantacji ananasów. Przejazd na nocleg do hotelu, w rozległym tropikalnym ogrodzie nad rzeką Sarapiqui.

     

    10 DZIEŃ         TABACON
    Przedpołudnie wolne – czas na odpoczynek oraz zapoznanie się z atrakcjami hotelu; motylarium, ogród ze wspaniałą egzotyczną roślinnością, tropikalna rzeka płynąca obok. Po południu przejazd do ośrodka wód termalnych Tabacon, z basenami wypełnionymi wodą o różnej temperaturze. Jest ona podgrzewana przez gorące wnętrze jednego z najaktywniejszych kostarykańskich wulkanów – Arenal. Jeśli dopisze pogoda, podziwianie wyniosłego stożka wulkanu.

     

    11 DZIEŃ         REZERWAT MONTEVERDE
    Rano przejazd dookoła jeziora Arenal, największego sztucznego jeziora Ameryki Środkowej, do Rezerwatu Biosfery Lasu Chmurowego Monteverde. Po drodze postoje na podziwianie widoków. Po przyjeździe do Rezerwatu Monteverde, przejście do miejsca chętnie odwiedzanego przez kolibry. Nocleg w hotelu w pobliżu rezerwatu.

     

    12 DZIEŃ         REZERWAT MONTEVERDE
    Dzień poświęcony na zapoznanie się ze specyfiką środowiska lasów chmurowych i deszczowych. Wędrówka podniebnym szlakiem (skywalk), który wiedzie przez piętra tropikalnego lasu, położonego na zboczach góry. Część trasy prowadzi pomostami i platformami zawieszonymi wśród koron wysokich drzew. Dla chętnych, możliwość spróbowania canopingu – zapierającego dech w piersiach zjazdu po linach przeciągniętych między koronami niższej warstwy lasu. W niewielkim serpentarium będzie możliwość bezpiecznego spotkania z różnymi gatunkami węży, zamieszkującymi okoliczne lasy. Powrót do hotelu na odpoczynek. Popołudnie wolne, przeznaczone na zakupy w miasteczku Santa Elena.

     

    13 DZIEŃ         MONTEVERDE – P.N. CARRERA – JACO
    Przejazd na południe kraju wzdłuż wybrzeża Pacyfiku, w kierunku Parku Narodowego Manuel Antonio. Zmiana scenerii – tym razem strefa przyrody chronionej znajduje się na pograniczu lądu i morza, na wybrzeżu Pacyfiku. Po drodze możliwość przyjrzenia się krokodylom wylegującym się na brzegach rzeki Tarcoles. Wizyta w Parku Narodowym Carrera, w którym żyją piękne, ptaki – ara macao. Nocleg w hotelu w pobliżu plaży Jaco, która ma 4 km długości.

     

    14 DZIEŃ         P.N. MANUEL ANTONIO
    Rano przejazd do Parku Narodowego Manuel Antonio, będącego schronieniem dla wielu gatunków małp, leniwców, żab, węży itp. Tutejsze wybrzeże, plaże oraz pobliskie wysepki są miejscem lęgowym dla wielu ptaków wodnych, m.in. fregat, pelikanów, kormoranów i wężówek. Spacer po parku i czas na kąpiel w Pacyfiku oraz odpoczynek na piaszczystej plaży należącej do parku narodowego.

     

    15 DZIEŃ        JACO – SAN JOSE
    Przedpołudnie wolne; ostatnie chwile odpoczynku na plaży. Przejazd do San Jose. Transfer na lotnisko. Wylot do Europy.

     

    16 DZIEŃ
    Przylot do Warszawy.

     


    Zapytaj o dostępność miejsc na wyjazd

  • Bujna przyroda i gorący klimat. Współczesne życie republik bananowych i flora oraz fauna podzwrotnikowego kontynentu. Czynne wulkany i wybrzeża obmywane przez dwa oceany, Atlantyk i Pacyfik. Spacer nocą po dżungli. Rejs po tropikalnej rzece. Kąpiel w gorących źródłach. Relaks na rajskiej plaży archipelagu San Blas. Cud inżynierii – Kanał Panamski.

     

     

    Granica

     

    KOSTARYKA 
    Obywatele RP nie potrzebują wizy przy pobycie do 90 dni. Paszport powinien być ważny minimum 6 miesięcy od dnia przekroczenia granicy. Wymagane jest okazanie biletu powrotnego bądź umożliwiającego kontynuację podróży. Turyści podróżujący samolotem powinni pamiętać, że obowiązuje opłata turystyczna przy wyjeździe w wysokości 26 USD od osoby. Opłatę można wnieść wyłącznie w gotówce, w dolarach USA lub walucie miejscowej przeliczonej po kursie dnia. Podróżujący lądem przed opuszczeniem granicy muszą wnieść opłatę (w znaczku skarbowym) w wysokości 200 CRC (ok. 0,5 USD). Bagaż osób wjeżdżających do Kostaryki jest poddawany kontroli fitosanitarnej; zakazany jest przywóz jakiejkolwiek żywności. Surowo zabroniony jest wywóz dzieł sztuki prekolumbijskiej oraz rzadkich okazów flory i fauny, fragmentów rafy koralowej itp. Brak szczególnych regulacji, które dotyczyłyby wwozu i wywozu pieniędzy. Kwotę wwożonych pieniędzy należy wpisać w deklaracji celnej.

     

    PANAMA
    Obywatele RP nie muszą mieć wizy. Podróżnych opuszczających Panamę samolotem obowiązuje opłata lotniskowa w wysokości do 30 USD od osoby. Turysta ma prawo wwozu i wywozu do 10 tys. USD w gotówce. Większe kwoty trzeba zadeklarować w dokumencie odprawy celnej. Nie podlegają ocleniu wwożone rzeczy osobiste na sumę do 2000 USD. W ramach tej kwoty turysta ma prawo wwieźć do 400 szt. papierosów, 5 butelek alkoholu oraz jedno urządzenie elektroniczne. W Panamie obowiązuje 5-procentowy podatek od usług i towarów przetworzonych, jednak nie jest on zwracany turystom.

     

     

    Kuchnia

     

    KOSTARYKA 
    Kuchnia wyróżnia sie dobrym smakiem, niezbyt ostrymi przyprawami, dodaniem świeżych warzyw i owoców. Podstawowe składniki to ryż oraz czarna fasola. Na obiad często podaje się tradycyjne danie – casado, na które składa się mięso (carne asada), ryba lub kurczak i sałatki. Często dodaje się np. smażone banany zwyczajne, plaster białego sera i kukurydziana tortillę. Arroz con pollo to kurczak z ryżem z dodatkiem tzw. rosyjskiej sałatki (ziemniaki, buraki, jajko na twardo i majonez). W ciągu dnia spożywa się małe przekąski (pocos): chimichurri (pomidory, cebula, sok z limonki i tortilla), chifrijo (ryż i fasola z chicharrones – smażone skrawki skóry wieprzowej). Do popularnych zup należą te, które są przygotowane na bazie czarnej fasoli oraz wołowiny i żeberek wieprzowych z dodatkiem kukurydzy i innych warzyw. Kawa i banany, które są głównym artykułem eksportowym, stanowią też ważną część lokalnej kultury. Poza kawą pije się słodkie soki owocowe i napoje gazowane. Konsumpcja alkoholu jest wysoka.

     

    PANAMA
    Typowa potrawa zawiera zazwyczaj mięso, ryż i fasolę z lokalnymi warzywami (maniok, tykwa, banan zwyczajny) i owocami. Na śniadanie je się smażone kukurydziane tortille z jajkiem i smażonym mięsem. Kuchnia spożywana na wybrzeżach oceanów zawiera owoce morza i tropikalne owoce – mango i kokosy. Inne potrawy to: gallo pinto – ryż z fasolą z dodatkiem wieprzowiny, sancocho – gęsta zupa z mięsem (najczęściej kurczak) i warzywami. Drobne zakąski są bardzo popularne w gorącym klimacie: yuca frita – smażone korzenie manioku towarzyszące wielu daniom jak frytki. Na trzy sposoby przyrządza się banana zwyczajnego: patacones – to smażone, zielone banany (na słono); maduros – to dojrzałe smażone banany (lekko słodkie) oraz – tajadas – pieczony banan z cynamonem. Najczęściej pije się piwo (Panama Cerveza, Balboa, Atlas i Soberana). Inne napoje to: Panama seco – likier destylowany ze sfermentowanej trzciny cukrowej zmieszany z mlekiem.

     

     

    Zakupy

     

    KOSTARYKA
    W całym kraju w miejscowościach, do których przyjeżdżają turyści, znajdują się liczne sklepy i stragany z pamiątkami. Najwięcej jest ich w większych hotelach oraz w stolicy San Jose. Oferują rzeźbione przedmioty z drewna: misy, pudełka, ozdoby, maski, sprzęt użytkowy do domu. Oryginalna jest biżuteria, ceramika, ręcznie czerpany papier z włókien palmy bananowej i krzewów kawowych, wyroby ze skóry, z ziaren roślin. Tekstylia sprowadza się z krajów sąsiednich. Dobrym zakupem jest kawa o wysokiej jakości.

     

    PANAMA
    Legalnym środkiem płatniczym jest w Panamie dolar amerykański. W stolicy można znaleźć bogato zaopatrzone galerie handlowe, w których ceny luksusowych towarów (np. elektroniki) są pomniejszone o cło. Wszędzie widać na sprzedaż słynne kapelusze “Panama”, które są uplecione z “paja toquilla”, czyli z cienkich włókien łyczkowca plamiastego, rośliny rosnącej na wybrzeżu Ekwadoru. Lokalni artyści, wśród nich Indianie z plemienia Kuna, oferują molas – kawałki materiału z kolorowymi aplikacjami naszywane na bluzki noszone przez kobiety. Atrakcyjne są polleras – szerokie, wzorzyste spódnice szyte w wioskach prowincji Las Tablas. Oryginalne są: dekoracyjne misy utkane z trawy, figurki, rzeźby, instrumenty, szachy – wykonane z twardego drewna, pochodzącego z drzewa cocobolo oraz kunsztownie rzeźbione figurki z orzecha taqua, przypominającego kość słoniową.

     

     

    Zdrowie

     

    KOSTARYKA
    Szczepienia nie są wymagane. Na obszarze całego kraju występuje epidemia wirusa dengi, nasilająca się w porze deszczowej. Należy mieć dobre zabezpieczenie przeciwko ukąszeniu komarów. Istnieją również pojedyncze ogniska malarii, zwłaszcza na wybrzeżach oraz w pobliżu plantacji bananowych. Opieka medyczna jest na wysokim poziomie i łatwo dostępna w większych miastach. Tylko pomoc medyczna na pogotowiu ratunkowym jest bezpłatna dla turystów. Koszt wizyty lekarskiej 40-60 USD, doba w szpitalu ok. 200 USD.

     

    PANAMA
    Nie ma obowiązku szczepień. W ostatnim okresie, zwłaszcza w prowincjach północno-zachodnich, przy granicy z Kostaryką, na południowym wschodzie, w pasie przygranicznym z Kolumbią oraz w biednych dzielnicach stolicy pojawiają się przypadki malarii i dengi – chorób przenoszonych przez komary. Niektóre kraje Ameryki Łacińskiej, np. Brazylia, żądają ostatnio, aby osoby podróżujące z Panamy miały aktualne szczepienie przeciw żółtej febrze. Wizyta u lekarza kosztuje od 30 do 100 USD, doba w szpitalu od 100 do 300 USD. Prywatne usługi medyczne w stolicy utrzymują się na niezłym poziomie. W innych miejscowościach pozostawiają bardzo wiele do życzenia.

     

     

    Zwyczaje

     

    KOSTARYKA
    Mieszkańcy są generalnie bardzo uprzejmi i pomocni. Rodzina odgrywa ważną rolę w życiu społecznym, więc grzecznie jest na początku rozmowy zapytać o nią. Dobrze zwracać się do ludzi obcych: senior i seniora. Od cudzoziemców oczekuje się okazywanie zachwytu krajem i jego przyrodą. Tubylcy nie potrafią wprost zaprzeczyć czy odmówić, zamiast tego mówią tylko – gracias. Nie istnieją szczególne normy zwyczajowe, które dotyczyłyby np. ubioru lub sposobu zachowania się w miejscach publicznych. Styl ubierania się jest bardziej formalny w stolicy, niż na prowincji. Ludzie poza plażą nie chodzą po ulicach w szortach i noszą raczej skórzane obuwie zamiast sportowego. Na wycieczce do lasu deszczowego ze względu na zwierzęta i ptaki dobrze jest ubrać się w stroje o barwach ochronnych: zielone i brązowe. Wiele rodzin z wyższych klas pochodzi od niewielkiej grupy hiszpańskich konkwistadorów. Elitą polityczną i społeczną są kupcy handlujący od XIX wieku kawą. Członkowie średniej i wyższej klasy zatrudniają domową służbę i opiekunki do dzieci. Ciężką pracą w rolnictwie zajmują się mężczyźni, a na plantacjach kawy, bawełny i upraw warzywnych pracują kobiety. Istnieje pojęcie „macho”, co skutkuje nierównym traktowaniem kobiet na ulicy, w zakładach pracy i w domu. Mimo dominującej religii katolickiej rozwody i separacje między małżonkami są częste. Wielu mężczyzn z klasy wyższej posiada kochanki, a często także podwójne rodziny. Dziewczynki z wyższych klas w wieku 15 lat uroczyście wkraczają do społeczeństwa; rodzina urządza specjalne przyjęcia. W wielu miastach organizuje się rodeo oraz walki byków, często w połączeniu ze świętami religijnymi. Najpopularniejszym sportem jest piłka nożna.

     

    PANAMA
    Ze względu na położenie geograficzne i bogatą historię kolonizacji zwyczaje przez wieki podlegały różnym wpływom. Do dzisiaj zachowały się tradycje przywiezione przez kolonizatorów hiszpańskich, wpływ kultur indiańskich, wzajemne oddziaływanie współczesnych przybyszów i imigrantów z różnych krajów. Hiszpanie panowali na tym terenie ponad 300 lat, z tego powodu ich tradycje artystyczne, literackie i muzyczne są obecne w dzisiejszej Panamie. Dotyczy to także kultury amerykańskiej.
    Największy wpływ tej ostatniej jest widoczny wokół Kanału Panamskiego i w miastach. Na prowincji, wśród hodowców bydła i koni podczas różnych uroczystości słychać hiszpańskie piosenki ludowe. Członkowie plemienia Indian Guaymi, utrzymujący się z rolnictwa na małych poletkach, kontynuują oryginalne tradycje tej ziemi. Służy temu ich sztuka ludowa: plecione z włókien torby, korale i naszyjniki oraz aplikowane molas (wykonane przez kobiety Kuna); uczyniły one rękodzieło artystyczne tych Indian rozpoznawalnym na całym świecie. Panamczycy uroczyście obchodzą różne święta związane z chrześcijaństwem: karnawał, Festiwal Czarnego Chrystusa, Targi Azuero, Tydzień Wielkanocny. Rytuały łączą religię katolicką z wierzeniami pogańskimi. Ludzie są uprzejmi i pozytywnie nastawieni do turystów. Warto odpowiedzieć na ich uśmiech i używać kilku hiszpańskich fraz: proszę – por favor, dziękuję – gracias. Dawanie napiwków nie jest obowiązkowe, choć jest przyjęte, że za dobra usługę daje się 10-15% więcej.

  • Bujna przyroda i gorący klimat. Współczesne życie republik bananowych i flora oraz fauna podzwrotnikowego kontynentu. Czynne wulkany i wybrzeża obmywane przez dwa oceany, Atlantyk i Pacyfik. Spacer nocą po dżungli. Rejs po tropikalnej rzece. Kąpiel w gorących źródłach. Relaks na rajskiej plaży archipelagu San Blas. Cud inżynierii – Kanał Panamski.

     

     

    Granica

     

    KOSTARYKA 
    Obywatele RP nie potrzebują wizy przy pobycie do 90 dni. Paszport powinien być ważny minimum 6 miesięcy od dnia przekroczenia granicy. Wymagane jest okazanie biletu powrotnego bądź umożliwiającego kontynuację podróży. Turyści podróżujący samolotem powinni pamiętać, że obowiązuje opłata turystyczna przy wyjeździe w wysokości 26 USD od osoby. Opłatę można wnieść wyłącznie w gotówce, w dolarach USA lub walucie miejscowej przeliczonej po kursie dnia. Podróżujący lądem przed opuszczeniem granicy muszą wnieść opłatę (w znaczku skarbowym) w wysokości 200 CRC (ok. 0,5 USD). Bagaż osób wjeżdżających do Kostaryki jest poddawany kontroli fitosanitarnej; zakazany jest przywóz jakiejkolwiek żywności. Surowo zabroniony jest wywóz dzieł sztuki prekolumbijskiej oraz rzadkich okazów flory i fauny, fragmentów rafy koralowej itp. Brak szczególnych regulacji, które dotyczyłyby wwozu i wywozu pieniędzy. Kwotę wwożonych pieniędzy należy wpisać w deklaracji celnej.

     

    PANAMA
    Obywatele RP nie muszą mieć wizy. Podróżnych opuszczających Panamę samolotem obowiązuje opłata lotniskowa w wysokości do 30 USD od osoby. Turysta ma prawo wwozu i wywozu do 10 tys. USD w gotówce. Większe kwoty trzeba zadeklarować w dokumencie odprawy celnej. Nie podlegają ocleniu wwożone rzeczy osobiste na sumę do 2000 USD. W ramach tej kwoty turysta ma prawo wwieźć do 400 szt. papierosów, 5 butelek alkoholu oraz jedno urządzenie elektroniczne. W Panamie obowiązuje 5-procentowy podatek od usług i towarów przetworzonych, jednak nie jest on zwracany turystom.

     

     

    Kuchnia

     

    KOSTARYKA 
    Kuchnia wyróżnia sie dobrym smakiem, niezbyt ostrymi przyprawami, dodaniem świeżych warzyw i owoców. Podstawowe składniki to ryż oraz czarna fasola. Na obiad często podaje się tradycyjne danie – casado, na które składa się mięso (carne asada), ryba lub kurczak i sałatki. Często dodaje się np. smażone banany zwyczajne, plaster białego sera i kukurydziana tortillę. Arroz con pollo to kurczak z ryżem z dodatkiem tzw. rosyjskiej sałatki (ziemniaki, buraki, jajko na twardo i majonez). W ciągu dnia spożywa się małe przekąski (pocos): chimichurri (pomidory, cebula, sok z limonki i tortilla), chifrijo (ryż i fasola z chicharrones – smażone skrawki skóry wieprzowej). Do popularnych zup należą te, które są przygotowane na bazie czarnej fasoli oraz wołowiny i żeberek wieprzowych z dodatkiem kukurydzy i innych warzyw. Kawa i banany, które są głównym artykułem eksportowym, stanowią też ważną część lokalnej kultury. Poza kawą pije się słodkie soki owocowe i napoje gazowane. Konsumpcja alkoholu jest wysoka.

     

    PANAMA
    Typowa potrawa zawiera zazwyczaj mięso, ryż i fasolę z lokalnymi warzywami (maniok, tykwa, banan zwyczajny) i owocami. Na śniadanie je się smażone kukurydziane tortille z jajkiem i smażonym mięsem. Kuchnia spożywana na wybrzeżach oceanów zawiera owoce morza i tropikalne owoce – mango i kokosy. Inne potrawy to: gallo pinto – ryż z fasolą z dodatkiem wieprzowiny, sancocho – gęsta zupa z mięsem (najczęściej kurczak) i warzywami. Drobne zakąski są bardzo popularne w gorącym klimacie: yuca frita – smażone korzenie manioku towarzyszące wielu daniom jak frytki. Na trzy sposoby przyrządza się banana zwyczajnego: patacones – to smażone, zielone banany (na słono); maduros – to dojrzałe smażone banany (lekko słodkie) oraz – tajadas – pieczony banan z cynamonem. Najczęściej pije się piwo (Panama Cerveza, Balboa, Atlas i Soberana). Inne napoje to: Panama seco – likier destylowany ze sfermentowanej trzciny cukrowej zmieszany z mlekiem.

     

     

    Zakupy

     

    KOSTARYKA
    W całym kraju w miejscowościach, do których przyjeżdżają turyści, znajdują się liczne sklepy i stragany z pamiątkami. Najwięcej jest ich w większych hotelach oraz w stolicy San Jose. Oferują rzeźbione przedmioty z drewna: misy, pudełka, ozdoby, maski, sprzęt użytkowy do domu. Oryginalna jest biżuteria, ceramika, ręcznie czerpany papier z włókien palmy bananowej i krzewów kawowych, wyroby ze skóry, z ziaren roślin. Tekstylia sprowadza się z krajów sąsiednich. Dobrym zakupem jest kawa o wysokiej jakości.

     

    PANAMA
    Legalnym środkiem płatniczym jest w Panamie dolar amerykański. W stolicy można znaleźć bogato zaopatrzone galerie handlowe, w których ceny luksusowych towarów (np. elektroniki) są pomniejszone o cło. Wszędzie widać na sprzedaż słynne kapelusze “Panama”, które są uplecione z “paja toquilla”, czyli z cienkich włókien łyczkowca plamiastego, rośliny rosnącej na wybrzeżu Ekwadoru. Lokalni artyści, wśród nich Indianie z plemienia Kuna, oferują molas – kawałki materiału z kolorowymi aplikacjami naszywane na bluzki noszone przez kobiety. Atrakcyjne są polleras – szerokie, wzorzyste spódnice szyte w wioskach prowincji Las Tablas. Oryginalne są: dekoracyjne misy utkane z trawy, figurki, rzeźby, instrumenty, szachy – wykonane z twardego drewna, pochodzącego z drzewa cocobolo oraz kunsztownie rzeźbione figurki z orzecha taqua, przypominającego kość słoniową.

     

     

    Zdrowie

     

    KOSTARYKA
    Szczepienia nie są wymagane. Na obszarze całego kraju występuje epidemia wirusa dengi, nasilająca się w porze deszczowej. Należy mieć dobre zabezpieczenie przeciwko ukąszeniu komarów. Istnieją również pojedyncze ogniska malarii, zwłaszcza na wybrzeżach oraz w pobliżu plantacji bananowych. Opieka medyczna jest na wysokim poziomie i łatwo dostępna w większych miastach. Tylko pomoc medyczna na pogotowiu ratunkowym jest bezpłatna dla turystów. Koszt wizyty lekarskiej 40-60 USD, doba w szpitalu ok. 200 USD.

     

    PANAMA
    Nie ma obowiązku szczepień. W ostatnim okresie, zwłaszcza w prowincjach północno-zachodnich, przy granicy z Kostaryką, na południowym wschodzie, w pasie przygranicznym z Kolumbią oraz w biednych dzielnicach stolicy pojawiają się przypadki malarii i dengi – chorób przenoszonych przez komary. Niektóre kraje Ameryki Łacińskiej, np. Brazylia, żądają ostatnio, aby osoby podróżujące z Panamy miały aktualne szczepienie przeciw żółtej febrze. Wizyta u lekarza kosztuje od 30 do 100 USD, doba w szpitalu od 100 do 300 USD. Prywatne usługi medyczne w stolicy utrzymują się na niezłym poziomie. W innych miejscowościach pozostawiają bardzo wiele do życzenia.

     

     

    Zwyczaje

     

    KOSTARYKA
    Mieszkańcy są generalnie bardzo uprzejmi i pomocni. Rodzina odgrywa ważną rolę w życiu społecznym, więc grzecznie jest na początku rozmowy zapytać o nią. Dobrze zwracać się do ludzi obcych: senior i seniora. Od cudzoziemców oczekuje się okazywanie zachwytu krajem i jego przyrodą. Tubylcy nie potrafią wprost zaprzeczyć czy odmówić, zamiast tego mówią tylko – gracias. Nie istnieją szczególne normy zwyczajowe, które dotyczyłyby np. ubioru lub sposobu zachowania się w miejscach publicznych. Styl ubierania się jest bardziej formalny w stolicy, niż na prowincji. Ludzie poza plażą nie chodzą po ulicach w szortach i noszą raczej skórzane obuwie zamiast sportowego. Na wycieczce do lasu deszczowego ze względu na zwierzęta i ptaki dobrze jest ubrać się w stroje o barwach ochronnych: zielone i brązowe. Wiele rodzin z wyższych klas pochodzi od niewielkiej grupy hiszpańskich konkwistadorów. Elitą polityczną i społeczną są kupcy handlujący od XIX wieku kawą. Członkowie średniej i wyższej klasy zatrudniają domową służbę i opiekunki do dzieci. Ciężką pracą w rolnictwie zajmują się mężczyźni, a na plantacjach kawy, bawełny i upraw warzywnych pracują kobiety. Istnieje pojęcie „macho”, co skutkuje nierównym traktowaniem kobiet na ulicy, w zakładach pracy i w domu. Mimo dominującej religii katolickiej rozwody i separacje między małżonkami są częste. Wielu mężczyzn z klasy wyższej posiada kochanki, a często także podwójne rodziny. Dziewczynki z wyższych klas w wieku 15 lat uroczyście wkraczają do społeczeństwa; rodzina urządza specjalne przyjęcia. W wielu miastach organizuje się rodeo oraz walki byków, często w połączeniu ze świętami religijnymi. Najpopularniejszym sportem jest piłka nożna.

     

    PANAMA
    Ze względu na położenie geograficzne i bogatą historię kolonizacji zwyczaje przez wieki podlegały różnym wpływom. Do dzisiaj zachowały się tradycje przywiezione przez kolonizatorów hiszpańskich, wpływ kultur indiańskich, wzajemne oddziaływanie współczesnych przybyszów i imigrantów z różnych krajów. Hiszpanie panowali na tym terenie ponad 300 lat, z tego powodu ich tradycje artystyczne, literackie i muzyczne są obecne w dzisiejszej Panamie. Dotyczy to także kultury amerykańskiej.
    Największy wpływ tej ostatniej jest widoczny wokół Kanału Panamskiego i w miastach. Na prowincji, wśród hodowców bydła i koni podczas różnych uroczystości słychać hiszpańskie piosenki ludowe. Członkowie plemienia Indian Guaymi, utrzymujący się z rolnictwa na małych poletkach, kontynuują oryginalne tradycje tej ziemi. Służy temu ich sztuka ludowa: plecione z włókien torby, korale i naszyjniki oraz aplikowane molas (wykonane przez kobiety Kuna); uczyniły one rękodzieło artystyczne tych Indian rozpoznawalnym na całym świecie. Panamczycy uroczyście obchodzą różne święta związane z chrześcijaństwem: karnawał, Festiwal Czarnego Chrystusa, Targi Azuero, Tydzień Wielkanocny. Rytuały łączą religię katolicką z wierzeniami pogańskimi. Ludzie są uprzejmi i pozytywnie nastawieni do turystów. Warto odpowiedzieć na ich uśmiech i używać kilku hiszpańskich fraz: proszę – por favor, dziękuję – gracias. Dawanie napiwków nie jest obowiązkowe, choć jest przyjęte, że za dobra usługę daje się 10-15% więcej.
    (więcej…)